Renovatie monumentaal kantoor Droogbak
20 juni 2022

Het majestueuze pand is een regelrechte blikvanger. De Droogbak ligt ook nog eens op een absolute AA-locatie, direct westelijk van het Centraal Station in Amsterdam. Dit fraaie 19e-eeuwse kantoorgebouw kreeg een bijzondere make-over.

Afbeelding: 220413_CliffordChance_19
(vlnr) Coert Verkuijl, Jeroen van Dorst, Frank Hofmans

De Droogbak dateert van 1884, is 11.750 m2 groot en werd in neorenaissancestijl gebouwd als hoofdkantoor van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. Begin deze eeuw is het gebouw grootschalig gerestaureerd en kreeg het de status van Rijksmonument. Echter, om het pand na twintig jaar aan toekomstbestendige maatstaven voor gebruikscomfort, veiligheid en klimaat te laten voldoen, waren ruimtelijke, functionele en technische aanpassingen nodig. Die ingrepen werden ook zeer gewenst door de huurder, het internationaal opererende advocatenkantoor Clifford Chance, en sloten goed aan op haar visie ‘Where Innovation meets Heritage'. Het bedrijf resideerde al twintig jaar in het onderscheidende gebouw en verhuisde tijdelijk om de werkzaamheden mogelijk te maken.

Eigenaar Allianz schakelde KCAP architects & planners in voor de beoogde renovatie. ABT verzorgde op verzoek van KCAP de integrale bouwtechnische advisering. “We hebben echt als team geopereerd”, aldus architect Coert Verkuijl van KCAP, senior adviseur Jeroen van Dorst en adviseur Frank Hofmans van ABT. Coert Verkuijl: “Onze belangrijkste doelstelling was het optimaal faciliteren van de mensen die in het gebouw werken. Dat betekende dat we veel moesten aanpakken. Daarom hebben we ABT vroeg in het traject betrokken. Met een quickscan konden zij snel aangeven wat er mogelijk was, hoe dat zou moeten en wat dat ongeveer ging kosten.” 

Foto © Dingema Mol

In samenhang

Frank: “Met onze quickscan registreren we de conditie van bouwdelen, inventariseren we de constructieve, bouwfysische en energetische kwaliteit en beoordelen we de prestaties ten aanzien van regelgeving en brandveiligheid. Doordat we alles integraal en in samenhang bekeken, was dat een goed startpunt voor het renovatieproces.” Het leidde tot een reeks van maatregelen. Meerdere routes, onder meer via een nieuw aangelegde trap naar de eerste verdieping, leiden nu naar het atrium, de grote ‘binnenplaats’ van het vierkante gebouw. Het atrium fungeert zo veel meer dan daarvoor als ontmoetingsplaats en ontvangstruimte, een uitdrukkelijke wens van de gebruiker. Geluidsabsorberende baffles kregen 
een plek onder het glazen dak en geluidswerende panelen werden weggewerkt in wanden. De akoestiek is er nu vele malen beter dan voorheen.

Monumentale spantstructuur

Ook werden in de gangen oude ‘klepperende’ houten vloeren vervangen door een geluidsarme vloer. Op de verkamerde zolder werd de herinrichting van twintig jaar geleden gesloopt, wat een nieuwe indeling met open kantoorvelden mogelijk 
maakte. In de noord- en zuidvleugel werden plafondvelden verhoogd om meer ruimtelijke kwaliteit te krijgen en de karakteristieke monumentale spantstructuur zichtbaar te maken. Het bedrijfsrestaurant in de kelder is vergroot en vernieuwd. De trap daarnaartoe en het verbreden van de toegang naar het vergadercentrum vormden een echte constructieve uitdaging, die moesten dwars door een betonnen balk heen. Het pand werd klimatologisch sterk verbeterd door een reeks aanpassingen aan de installaties. De keuze viel op het slim en circulair reviseren van de nog goed functionerende bestaande infrastructuur en installatie-onderdelen. Verder werd er een nieuwe laag akoestische plafonds onder de (gedeeltelijk) monumentale plafonds toegevoegd om de akoestische kwaliteit te verbeteren, wat ook meer mogelijkheden voor nieuwe verlichting bood. Daarbij kreeg het team ondersteuning van een interieurarchitect. Bij alles wat werd gedaan is tegelijk de brandveiligheid verbeterd en achterstallig groot onderhoud meegenomen.

Klant meenemen in proces

Jeroen: “We konden de klant steeds meenemen in het proces. In eerste instantie dacht deze dat we het meeste met relatief bescheiden ingrepen voor elkaar konden krijgen. Maar je praat over een monument en dat herbergt vaak verrassingen. Wat komt er achter die wanden vandaan? Het werd gaandeweg meer en meer. En daar moet je alle betrokken partijen steeds van overtuigen, ook Monumentenzorg uiteraard.” Coert: “Je begint het project met een waardestelling. Wat is echt monumentaal, wat minder, wat niet? Welke ingrepen zijn er in het verleden gedaan en waarom? Bij bestaande gebouwen, vooral monumenten, is lang niet alle historische informatie beschikbaar. We hadden revisietekeningen van 
de restauratie van twintig jaar geleden, maar toch constateer je veel afwijkingen. Ook moet je je voordeel doen met de informele informatie die je krijgt van gebruikers en de facility manager.” Frank: “Dat zorgt ervoor dat je ook tijdens de uitvoeringsfase nog het nodige moet engineeren. Onderzoekend ontwerpen, je loopt letterlijk tegen dingen aan.” Jeroen: “Een belangrijke succesfactor was dat de adviserende en uitvoerende partijen hun verantwoordelijkheid namen. Je doet een zoektocht met elkaar. Die vraagt naast vakmatige inhoudelijkheid vooral om collegialiteit en flexibiliteit, om meeveren en incasseren af en toe.”

Coert, resumerend: “Het pand zat vol met uitdagingen. Sommigen wisten we vooraf, een aantal staat nu op de lijst ‘lessons learned’. Bovenal was het uiteraard een gouden kans om aan zo’n monument te mogen werken. Met ABT als integrale adviseur werkte dat heel compact. Ook de vakmensen van aannemer Heijmans hadden aan een half woord genoeg. Resultaat: een inspirerende en toekomstbestendige werkomgeving. En een erg tevreden klant.”

Voor meer informatie: f.hofmans@abt.eu | 06 205 956 25

Dit artikel is gepubliceerd in hetABT Magazine, juni 2022.

Beelden: © Bram Vreugdenhil

Deel dit bericht