Ongebruikelijk open samenwerking op Windpark Geefsweer-OosterhornAlles draait om het projectbelang
26 januari 2021

Het bouwen van een windturbine in Groningse potklei is als het plaatsen van een lantarenpaal in pudding. Die vergelijking maakt veel duidelijk; aan de funderingen van de turbines worden de allerhoogste eisen gesteld. Het was maar één van de uitdagingen waarmee ABT-dochter Windbase te maken kreeg op het project Windpark Geefsweer-Oosterhorn, ten zuidoosten van Delfzijl.

Afbeelding: FJK8373 D13020 LR Foto Jacques Kok abt artikel windmolens
Niek Pouwels (links) en Maarten de Keijzer - © Jacques Kok

De beeldspraak over potklei en pudding komt van Maarten de Keijzer. Hij is projectleider en gedelegeerd opdrachtgever namens initiatiefnemers Yard Energy, Eneco en enkele particuliere investeerders. In die functie is Maarten verantwoordelijk voor de realisatie van deze 32 windturbines met elk een vermogen van 4,3 MW. De fundering voor de laatste turbine werd begin december gestort. De rotordiameter van de windturbines is 136 meter, de tiphoogte 213 meter. Samen leveren ze straks aan 128.000 huishoudens duurzame stroom. Windpark Geefsweer-Oosterhorn is in februari 2021 klaar.

 

Planning grootste uitdaging

Maarten de Keijzer: ‘De grootste uitdaging op dit project was niet die potklei, maar de planning. De Raad van State moest nog een uitspraak doen en onze turbinekeuze kwam veel later dan we verwachtten. Dat bracht de deadline voor de SDE-subsidies in gevaar. We hielden hierdoor veel minder tijd over voor het definitieve ontwerp. Die procedurele vertraging had grote consequenties voor de engineering van de funderingen, maar ook voor de benodigde infrastructuur. Dan is het prettig als je direct alle knowhow die nodig is aan tafel kunt krijgen. We moesten snel kunnen schakelen met adviseur Windbase en aannemer Volker Wind.’ 

Het leidde tot een voor de windenergiewereld vrij ongebruikelijke heel open manier van samenwerken. De partners kregen de ruimte om gerezen problemen ook echt samen op te lossen. Doordat strakke contractuele kaders ontbraken stond het projectbelang voortdurend voorop. Vrijheid dus, maar ook gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Transparantie en vertrouwen

De samenwerking was gebaseerd op transparantie, groot onderling vertrouwen en de absolute wil om er met elkaar uit te komen. Adviseur Niek Pouwels van Windbase/ABT en senior projectleider Ronny Hartemink van Volker Wind: ‘We kregen te maken met onverwachte situaties die we met elkaar het hoofd moesten bieden. De kennis en ervaring van onze diverse specialismen als betonconstructies en geotechniek is volop aangesproken. We konden integraal adviseren. Hoe omgaan met de grillige ondergrond en een beoogde zandophoging? De bodemgesteldheid was echt een complicerende factor. We hebben heiproeven gedaan om te kijken hoe de funderingspalen zich gingen gedragen. Maarten de Keijzer, aanvullend: ‘Je hebt elkaar hard nodig. Uiteraard praten we over techniek, maar dat blijft mensenwerk. De krappe planning vroeg soms echt last minute om oplossingen. Op zulke momenten kun je elkaar niet gaan zitten aankijken of je verantwoordelijkheid afschuiven. Of, erger nog, elkaar met contracten in de hand een vlieg proberen af te vangen.’

Niet-alledaagse oplossingen

Niek Pouwels: ‘Om het project technisch uit te diepen moesten we voortdurend verder kijken dan onze neus lang was. Wat te doen met de inrichting van de civiele infra, het transport, de opstelplaatsen van zware kranen, de wijze van funderen, de constructie? Gaan we in één keer of in twee keer storten? Door de omvang van de turbines ontstaat een grote dynamische belasting. Dat heeft zijn weerslag op de funderingsconstructie. Tijdens het aanbrengen van de betonnen heipalen was er sprake van een zeer lage kalender. Om toch de draagkracht aan te tonen zijn controlesonderingen gemaakt en is er een stat rapid proefbelasting uitgevoerd. Met houten palen direct eronder hebben we de ankerkooi kunnen stabiliseren tijdens het storten. Dit zijn niet-alledaagse oplossingen.’

Ronny Hartemink: ‘Een nuttige en praktische oplossing die voor ons ook nog eens nieuw was. Met ons unieke bekistingsontwerp en lean manier van werken konden we de fundaties snel en veilig bouwen. Door zeer regelmatig en zeer intensief overleg versterk je elkaar tijdens het proces. We zaten minimaal eens per week bij elkaar, maar regelmatig vaker. En dan kun je ook versnellen.’ Niet alleen de turbines, ook de opstelplaatsen voor de kranen moesten gefundeerd worden. En voor het omzetten van DO naar UO was ook beperkte tijd. Dat betekende snel schakelen en soms improviseren. De senior projectleider van Volker Wind: ‘De samenwerkingsvorm was bijzonder, maar ook spannend. Het was een verhaal met veel onzekerheden. Als aannemer moesten wij gaandeweg opschalen naar een team dat meer dan tweemaal zo groot was als bij de start. Dan moet je die mensen wel tijdig beschikbaar hebben.’

Veel ‘lessons learned’

Projectleider Maarten de Keijzer: ‘Het was een kwestie van pionieren en alert zijn. We keken samen naar wat slim maakbaar was. Bij een werk met zoveel tijdsdruk moet je elkaar meenemen in het proces en dóórvragen. Zo kom je te weten waar de gevoeligheden zitten en leer je elkaars problemen begrijpen. Bij de bouw van dit windpark is sprake van veel ‘lessons learned’. Het was een puur op de planning gestuurd project waarin onze partners heel goed begrepen wat wij als opdrachtgever wilden.’

Voor meer informatie:

Niek Pouwels
n.pouwels@windbase.eu
+31263683543

Dit artikel is gepubliceerd in het ABT Magazine, december 2020.

Foto header: © ABT

Deel dit bericht