Bajeskwartier: duurzame gebiedsontwikkeling op voormalig gevangeniscomplex
27 juli 2021
Afbeelding: 3 Bajes Ronald
Ronald Wenting - © Dingena Mol

Een groen tweede leven

Op de plek van de roemruchte Bijlmerbajes verrijst een groene, duurzaam ontwikkelde stadswijk. Met dit Bajeskwartier krijgt Amsterdam-Oost er 1350 woningen, commerciële functies en andere voorzieningen bij. ABT verzorgt het constructief en geotechnisch advies voor diverse woongebouwen en een ondergrondse parkeergarage.

Adviseur constructies Ronald Wenting: “Wij werken op dit project nauw samen met de collega’s van BAM Advies & Engineering. Met één compact team specialisten van beide bedrijven ontwerpen we de draagconstructie en werken die uit voor de uitvoering. Die samenwerking verloopt uitstekend.”

De Bijlmerbajes werd als gevangenis in 2016 gesloten. Daarna deed het complex nog even dienst als opvangcentrum voor asielzoekers. Inmiddels zijn de gebouwen voor het overgrote deel gesloopt. ABT werd in 2015 al door de toenmalige Rijksgebouwendienst (nu het Rijksvastgoedbedrijf) gevraagd om onderzoek te doen naar het hergebruik van de constructie van de gebouwen. Dit in verband met mogelijke herbestemming. Voor woningbouw viel dit ongunstig uit. Daarna werd een tender uitgeschreven voor herontwikkeling.

Gebiedsontwikkelaar AM won met een ontwerp van OMA, LOLA Landscape en FABRICations en realiseert dit plan nu in samenwerking met Cairn en AT Capital. Voor de uitwerking van de verschillende gebouwen zijn ook andere architectenbureaus betrokken: Arons en Gelauff, Atelier Kempe Thill, BARCODE architects, KdV architectuur, Civic Architects en MH1 Architecten.

Dialoog met architecten

Ronald: “Het is een dynamisch en boeiend ontwerpproces. In dialoog met deze toonaangevende Nederlandse architecten helpen we een bijzonder beeld te realiseren: geen standaardrecept maar het aanmeten van een maatpak. De opgaves zijn heel divers, mede omdat het functioneel woonprogramma per woontoren vooraf nog niet helemaal was vastgelegd. Dat vraagt om flexibiliteit en creativiteit.”

Het plan voorziet in een mix van appartementenbouw: betaalbare starterswoningen, sociale woningbouw en exclusieve appartementen, maar ook zorgwoningen. Dertig procent wordt in de sociale sfeer gerealiseerd. Daarnaast is er veel aandacht voor andere functies, zoals een designcluster, horeca, een middelbare school en een gezondheidscentrum, bij elkaar circa 27.000 m². De eerste bouwactiviteiten staan gepland in de zomer van 2021. Dan wordt de eerste paal voor een ondergrondse 2-laagse parkeergarage geslagen.

Afbeelding: 3 Bajes Ronald3
© AM en LOLA

Sloopafval voor 98 procent hergebruikt

Voor Bajeskwartier gelden hoge duurzaamheidsambities. Van de zes torens zijn er vijf gesloopt. Het sloopafval wordt voor 98 procent opnieuw gebruikt. Zo vormt een bestaande verbindingsstraat straks de plint van nieuwe woongebouwen. Gevels van de gevangenistorens worden hergebruikt voor studentenwoningen. En zelfs tralies komen terug, maar nu als balkonhekjes. Ook de celdeuren krijgen een nieuwe bestemming en worden verwerkt in de leuningen van de bruggen.

Alle gebouwen worden volledig energieneutraal. Er is veel aandacht voor groene daken met het oog op waterretentie, biodiversiteit en een aangenaam verblijf. Het organisch afval uit de wijk wordt omgezet in stroom voor de (gasloze) woningen. 

Afbeelding: 3 Bajes Ronald2
© Dingena Mol

Resterende toren wordt stadspark 

De resterende toren wordt getransformeerd tot een ‘groene toren’ met daarin een verticaal stadspark, een klimattractie, stadslandbouw en op de bovenste verdieping een restaurant met uitkijkpunt. Bajeskwartier wordt een zeer groene wijk met in totaal zo’n 68 tuinen, waarvan het merendeel publiek toegankelijk. Ronald Wenting: “Het is mooi dat wij met onze adviezen een bijdrage mogen leveren aan duurzame en groene gebiedsontwikkeling.  Geotechnisch was het ontwerp voor de bouwkuip van de 2-laagse ondergrondse parkeergarage de grootste uitdaging. Verder zijn we met ons zusterbedrijf Lüning betrokken bij twee gebouwen met een volledige houtconstructie, wat ook heel boeiend is.”

De oplevering van Bajeskwartier is fasegewijs gepland tussen 2022 en 2028.

Voor meer informatie:

r.wenting@abt.eu
+31 6 12 36 97 23

Dit artikel is gepubliceerd in het ABT Magazine, juni 2021.

Deel dit bericht