25 januari 2021

Eenvouding de milieu-impact bepalen met Milieu-Impact-Monitor (MIM)

Best practice: woongebouw Jonas 

De milieu-impact van gebouwen wordt steeds belangrijker en speelt een grote rol in het ontwerpproces hiervan. Met de MIM, een tool ontwikkeld door ABT, kunnen we met één druk op de knop de carbon footprint en milieu-impact van de constructiematerialen in het constructiemodel bepalen. Jeroen van Kuijk licht in dit artikel toe hoe we de MIM toepassen, aan de hand van het project Jonas op IJburg

Meer info over de werking van de MIM lees je in onze blog: ‘Stuur real-time op de milieu-impact in BIM met ABT’s Milieu-Impact Monitor’.

Woongebouw Jonas

Jonas is een hoogwaardig innovatief appartementengebouw, gelegen in het hart van de haven in IJburg Amsterdam. Het ontwerp heeft het hoogst mogelijke duurzaamheidcertificaat bemachtigd, BREEAM Outstanding. Jonas wordt hiermee een van de meest duurzame appartementsgebouwen (in energie en materiaalgebruik) van Nederland. ABT heeft met dit ontwerp 2 BREEAM 2020 awards ontvangen.

Afbeelding: Jonas Gebouw
Beeld: © Orange Architects

Hoofdopzet draagconstructie woongebouw Jonas

Om onze resultaten met de MIM bij Jonas in goed perspectief te zetten, een beknopte omschrijving van de draagconstructie die bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Een structuur van betonnen wandschijven met een wanddikte van 250 mm die haaks op de lengterichting staan op een h.o.h.-maat van 5,2 of 8,1 m.
  • Tussen de wandschijven overspannen breedplaatvloeren met een hoogte van 250 mm (wanden h.o.h. 5,2 m) en 280 mm (wanden h.o.h. 8,1 m). 
  • Onder het gehele gebouw ligt een kelderverdieping. Deze bestaat uit ter plaatse gestorte betonnen wanden van 300 mm dik met een ter plaatse gestorte betonnen keldervloer van 350 mm dik. Het gebouw is gefundeerd op palen. Voor de fundering worden funderingsstroken en funderingspoeren onder de wandschijven toegepast.

De gehele draagconstructie is vanaf het voorontwerp integraal uitgewerkt in een 3D Revit model. Hierdoor hebben we de MIM al in een vroeg stadium kunnen gebruiken om de milieu-impact te kunnen bepalen. De draagconstructie van een gebouw bedraagt ca. 50 tot 60% van het totale materiaalgebruik van het gebouw. Materiaalbesparing voor de constructie levert daarom een belangrijke bijdrage aan een duurzaam geconstrueerd gebouw.

Afbeelding: Draagconstructie Jonas Gebouw 3_blog

Milieu-impact betonmengsel

Naast de MIM is er bij het ontwerp van Jonas ook gebruik gemaakt van de ABT-betontool om in het ontwerp de duurzaamheid van de betonconstructie te optimaliseren. Na deze optimalisatie hebben we, met behulp van de MIM, het verschil aan milieu-impact aan kunnen tonen. Het verschil tussen een traditioneel mengsel en een groen betonmengsel is meer dan 900.000 kg CO2. Dit vertaalt zich in 6.000.000 km reizen met een brandstof auto.

Afbeelding: Milieu-impact betonmengsel

Grenswaarde Milieu Prestatie Gebouwen

De maximum grenswaarde van de Milieu Prestatie Gebouwen (MPG) ligt op moment van schrijven op €0,8 per m2 BVO / levensduurjaar voor kantoren en woningen. De intentie van de overheid is om deze grenswaarde op korte termijn aan te scherpen tot €0,8 voor meerdere gebouwtypen. Bij tenders worden al regelmatig nóg weer scherpere grenswaarden opgenomen. Het is dus noodzakelijk om inzicht te hebben in de milieu-impact en hierop te kunnen sturen. 

Hier heeft de MIM zijn waarde ook laten zien. Voor het constructieontwerp van Jonas scoort de MPG € 0,21 /m2 BVO / levensduurjaar (benchmark woongebouwen totale levensduur 75 jaar). De kelder en fundering nemen samen 30% van de MPG-score van het constructieontwerp voor zijn rekening. De totale MPG-score voor Jonas ligt op €0,66/m2 BVO / levensduurjaar. De constructie is goed voor 1/3 deel van de totale MPG-score.

In het geval het gebouw uiteindelijk korter wordt gebruikt dan nu beoogd, zou het constructieontwerp uitkomen op de volgende MPG-score:

75 jaar:    € 0,21 /m2 BVO / levensduurjaar
50 jaar:    € 0,31 /m2 BVO / levensduurjaar
30 jaar:    € 0,51 /m2 BVO / levensduurjaar

Inspelen op de toekomst

Het is goed bewust te zijn dat de levensduur van een gebouw een grote rol speelt in de MPG-score. Hoe langer de levensduur, hoe lager de MPG-score uitvalt. Ook is een lange levensduur en het maximaliseren van waardebehoud belangrijk voor de circulaire economie (in tegenstelling tot de weggooi-economie die we nu hebben).

Voor nu ligt de score ruim onder de huidige gestelde grenswaarde. Echter, het gebouw zou niet voldoen aan de streefwaarde voor 2030 van €0,5 per m2 BVO / levensduurjaar. Dit betekent dat we nog een belangrijke stap moeten maken in het verduurzamen van materiaalgebruik. Innovatieve betonmengsels als een alkalisch geactiveerd mengsel en circulaire betonnen constructiedelen kunnen uitkomst bieden. Net zoals het toepassen van meer hout in de draagconstructie. Aanpassing van onze mindset is nodig om deze doelen te halen.

Beeld header: © Orange Architects

Reacties

Er zijn nog geen reacties

Uw reactie

Deel dit bericht